TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka shkaktuar reagime të forta në Mbretërinë e Bashkuar pasi e përshkroi vendin si “Republika Islamike e Britanisë” dhe tha me ironi se ajo mund të bëhej “republika e parë islamike që do të kishte armë bërthamore”. Deklaratat u bënë gjatë një interviste për radion e ushtrisë izraelite.
Netanyahu po fliste për Randolph Churchill, djalin e ish-kryeministrit britanik Winston Churchill, të cilin e vlerësoi për mbulimin pozitiv që i kishte bërë Izraelit gjatë Luftës Gjashtëditore të vitit 1967.
“Përpiqu ta gjesh këtë tani, në atë që quhet Republika Islamike e Britanisë”, tha Netanyahu.
Prezantuesi e pyeti nëse kjo situatë nuk ishte e njëjtë në të gjithë Europën. Netanyahu u përgjigj duke e çuar më tej deklaratën: “Po, por dikush tha se republika e parë islamike me armë bërthamore do të jetë Republika Islamike e Britanisë së Madhe”.
“Pra, do të sigurohemi që të mos ketë një të dytë këtu në Iran”, vijoi ai.
Komentet e kryeministrit izraelit janë cilësuar nga The Guardian si pjesë e një retorike të përdorur nga qarqet e së djathtës ekstreme, që përhap pretendime islamofobe rreth ndryshimeve demografike dhe politike në Britani. Ndërkohë, Pakistani, zyrtarisht Republika Islamike e Pakistanit, ka pasur arsenal bërthamor që prej viteve ’90.
Londra: “Krejtësisht të papranueshme”
Qeveria britanike reagoi ashpër ndaj deklaratave. Zyra britanike për Punët e Jashtme, Commonwealth-in dhe Zhvillimin tha se komentet janë “krejtësisht të papranueshme” dhe se çështja i është ngritur qeverisë izraelite.
Ndërkohë, Zyra e Kryeministrit izraelit nuk ka sqaruar nëse deklaratat e Netanyahut përfaqësojnë qëndrimin zyrtar të qeverisë së Izraelit.
Tensionet mes Londrës dhe Tel Avivit
Deklaratat vijnë në një periudhë kur marrëdhëniet mes Mbretërisë së Bashkuar dhe Izraelit janë tensionuar ndjeshëm.
Sipas raportimit të The Guardian, qëndrimi i qeverisë britanike është bërë më kritik ndaj Izraelit që prej ardhjes së Andy Burnham në Downing Street. Para se të merrte detyrën e kryeministrit, Burnham kërkoi falje për reagimin fillestar të Partisë Laburiste ndaj veprimeve ushtarake të Izraelit në Gaza, duke thënë se partia “nuk kishte vepruar siç duhet” dhe duhej “të bënte më mirë”.
Në korrik, Burnham deklaroi gjithashtu se qeveria e tij do të ushtronte më shumë presion mbi qeverinë izraelite, përfshirë sanksione të tjera ndaj individëve dhe subjekteve, si dhe mundësinë e ndalimit të tregtisë me vendbanimet izraelite që konsiderohen të paligjshme.
Kritika edhe nga Izraeli
Deklaratat e Netanyahut janë kritikuar edhe nga kundërshtarë politikë brenda Izraelit.
Avi Dabush, kandidat për Knesset nga partia opozitare Demokratët, e akuzoi Netanyahun se po sulmon një aleat të rëndësishëm ndërkombëtar në një kohë kur Izraeli po përballet me izolim të paprecedentë diplomatik.
“Kjo është ajo që ndodh kur ka një dështim të tmerrshëm diplomatik dhe pamundësi për të mbledhur vendet e botës në favor të interesave tona”, tha Dabush në një postim në rrjetet sociale.
Deklarata të ngjashme edhe nga JD Vance
Retorika e përdorur nga Netanyahu është krahasuar edhe me deklarata të bëra nga zëvendëspresidenti amerikan JD Vance gjatë fushatës presidenciale të vitit 2024.
Vance kishte thënë atëherë se Britania mund të bëhej vendi i parë “vërtet islamist” që do të kishte armë bërthamore.
Ndërkohë, drejtues të komunitetit mysliman në Britani kanë paralajmëruar se krimet e urrejtjes ndaj komunitetit të tyre po arrijnë nivele të reja, në një kohë kur është rritur retorika e së djathtës ekstreme dhe mbështetja për partitë kundër emigracionit.
Deklaratat e Netanyahut rikthejnë kështu në qendër të vëmendjes përplasjet diplomatike mes Izraelit dhe Mbretërisë së Bashkuar, ndërsa tensionet mes dy vendeve janë thelluar për shkak të qëndrimeve të Londrës ndaj luftës në Gaza dhe politikave izraelite në rajon.
