TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Lihtenshtajni ka njoftuar heqjen e rregullit që përjashtonte gratë nga trashëgimia e fronit, duke kaluar nga sistemi i primogjeniturës atërore në primogjeniturën absolute.
Princi Alois e bëri njoftimin gjatë Ditës Kombëtare të Principatës, pasi këshilli familjar votues miratoi reformën të mërkurën me një shumicë prej dy të tretash.
Ndryshimi nuk prek trashëgiminë e menjëhershme të fronit, pasi trashëgimtari i supozuar mbetet Princi Joseph Wenzel, i lindur në vitin 1995, djali i parë i Aloisit dhe Princeshës Sophia.
Deri tani, kurora ishte e rezervuar vetëm për pasardhësit meshkuj përmes linjës mashkullore. Me reformën e re, princeshat e ardhshme do të kenë të njëjtat të drejta si vëllezërit e tyre për t’u përfshirë në vijën e trashëgimisë.
Me këtë ndryshim, Lihtenshtajni nuk do të jetë më e vetmja monarki aktive në Evropë që përjashtonte plotësisht gratë nga froni. Madje, rregulli i ri është më progresiv se sistemi në Spanjë, ku ende ekziston preferenca për meshkujt në të njëjtën shkallë farefisnie. Edhe Monako ruan një sistem të preferencës mashkullore.
Lihtenshtajni i bashkohet kështu Suedisë, Holandës, Norvegjisë, Belgjikës, Danimarkës, Luksemburgut dhe Mbretërisë së Bashkuar, të cilat i kanë ndryshuar më herët rregullat e trashëgimisë së fronit.
Rëndësia e reformës qëndron edhe në faktin se trashëgimia e fronit në Lihtenshtajn nuk përcaktohet përmes një ligji të miratuar nga qeveria apo përmes votës popullore, por nga Ligji i Shtëpisë Princërore, një kuadër familjar me histori shekullore dhe njohje kushtetuese. Për këtë arsye, iniciativa për ndryshimin erdhi nga vetë familja sunduese.
Familja e Lihtenshtajnit e ka origjinën që në Mesjetë. Ajo mori emrin nga një kështjellë në jug të Vjenës, të cilën e kishte në pronësi që nga shekulli i XII. Në vitin 1608, familja mori titullin Princ i Perandorisë së Shenjtë Romake, ndërsa baza e saj territoriale u konsolidua më tej pas marrjes së Schellenbergut dhe Vaduzit.
Në vitin 1719, Perandori Charles VI bashkoi dy territoret në një principatë të vetme dhe njohu sovranitetin e saj.
Njoftimi i Princit Alois vjen në një periudhë kur në vend janë shtuar diskutimet mbi kompetencat e gjera të familjes princërore. Alois ka ushtruar funksionet e kreut de facto të shtetit që prej vitit 2004, nën autoritetin e babait të tij, Hans-Adam II, i cili e mban zyrtarisht fronin që prej vitit 1989.
Kushtetuta e Lihtenshtajnit i jep kreut të familjes princërore kompetenca të rëndësishme, përfshirë emërimin e gjyqtarëve, shkarkimin e anëtarëve të ekzekutivit, dhënien e faljeve dhe veton ndaj ligjeve.
Në këtë shtet të vogël të Evropës Qendrore, i vendosur mes Zvicrës dhe Austrisë dhe me një popullsi prej më shumë se 40 mijë banorësh, njoftimi u bë gjatë pritjes zyrtare në Kështjellën e Vaduzit, e cila ruajti ritualin tradicional me fjalime, dolli, banket dhe muzikë.
Megjithatë, reforma vjen në një moment kur një pjesë e popullsisë po diskuton gjithnjë e më shumë nëse monarkia duhet të vazhdojë të ketë kompetenca të tilla të gjera, apo nëse ato duhet të kufizohen në funksione kryesisht përfaqësuese.
