TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Largimi nga një seancë e Kombeve të Bashkuara është një nga format më të vjetra të protestës diplomatike në organin botëror që datojnë që nga vitet e para të saj.
Largimet e javës që lanë pas gjatë takimit të Asamblesë së përgjithshme të kombeve të bashkuara janë shembujt më të fundit e një taktike që vendet e kanë përdorur për dekada për të sinjalizuar kundërshtimin e shteteve rivale, udhëheqësve kontrovers ose politikave kontroverse pa ndërprerë procedurat.
Kështu mendon Roza Fridman, profesoreshë i drejtësisë, konfliktit dhe zhvillimit global në Universitetin e Ring në Mbretërinë e Bashkuar. Largimi është një protestë simbolike paqësore, thotë Friedman. Ne i kemi parë këto gjatë tetë dekadave që Kombet e Bashkuara kanë ekzistuar.
“Pra kur flasim për largimin nga organet, qoftë kjo një Asamble e Përgjithshme e OKB-së apo këshillat e të drejtave të njeriut apo ndonjë organ tjetër politik brenda Kombeve të Bashkuara, një largim nga vendi është një protestë simbolike paqësore dhe ne i kemi parë këto gjatë tetë dekadave që Kombet e Bashkuara kanë ekzistuar”.
Diplomatët francezë organizuan një grevë gjatë luftës së Algjerisë për pavarësinë e vitet 1950 dhe delegatët nga Hungaria dolën nga salla pasi Bashkimi Sovjetik pushtoi Budapestin. Delegatët nga një seri vendesh protestuan kundër partnerit në Afrikën e jugut në të njëjtën mënyrë.
“Delegatët si të gjithë qeniet njerëzore kanë të drejta themelore të njeriut dhe një nga këto të drejtat e njeriut është liria e shprehjes dhe një tjetër është liria e tubimit. E drejta për të protestuar paqësisht është në zemër të Lëvizjes për të drejtat e njeriut dhe në zemër të ligjit ndërkombëtar për të drejtat e njeriut. Nëse këto protesta do të bëheshin shqetësuese, nëse do të bëheshin të dhunshme, nëse do të bëheshin ofenduese, atëherë do të kishte rregulla proceduriale brenda të gjitha organeve të OKB-së në lidhje me sjelljen e diplomatëve. Por ne duam që diplomatët të jenë në gjendje të ushtrojnë të drejtën e tyre për të protestuar paqësisht. Ne duam të kemi diskutime të vështira diplomatike, të cilat shpesh fillojnë me protesta simbolike si dalja nga një dhomë për të tërhequr vëmendjen ndaj problemeve thellësisht të rrënjosura në shoqërinë tonë”.
Gjatë një fjalimi në vitin 2025 kryeministri Benjamin Etanjau u zotua të vazhdonte luftën e Izraelit kundër Hamasit në Rripin e Gazës, ndërsa delegatë u ngritën dhe u larguan.
“Ajo që kemi parë gjatë viteve të fundit është përdorimi i kësaj proteste simbolike paqësore, dalja nga dhomat që bëhet më e rregullt dhe veçanërisht përdoret kundër shteteve që perceptohen si të përjashtuara ose si të fuqishme dhe për këtë arsye të mbrojtura në Kombet e Bashkuara. E kemi parë këtë në lidhje me Rusinë dhe Ukrainën veçanërisht pas pushtimit në shkallë të plotë në vitin 2022. E kemi parë këtë në lidhje me Izraelin dhe veçanërisht në lidhje me qeverinë e krahut të djathtë të Izraelit që është aktualisht në fuqi. E kemi parë të përdorët kundër Amerikës, por edhe kundër Turqisë, kundër Iranit, të cilat perceptohen si këto vende të fuqishme që po luajnë jashtë rregullave të marrëdhënieve ndërkombëtare”.
Kuvendet kanë dalë nga seanca për shkak të luftërave, pushtimeve dhe mosmarrëveshjeve diplomatike, por ndonjëherë edhe sepse nuk e njoh legjitimitetin e një shteti tjetër, thekson Fridman, duke shtuar se për sa kohë që daljet nga seanca mbetet një mënyrë efektive për të tërhequr vëmendjen ndaj ankesave politike, ato ka të ngjarë të mbeten një tipar i diplomacisë së organizatës së Kombeve të Bashkuara.
“Këto lloje largimesh nga salla ka ndodhur gjatë historisë së Kombeve të Bashkuara. Ajo që duhet të mbaj mend është se shtetet nuk duhet të kenë marrëdhënie diplomatike me njëra-tjetrën dhe ka shumë vende brenda Kombeve të Bashkuara që nuk e njohin ekzistencën e shteteve të tjera. Nuk kanë ambasadorë ose ambasada brenda këtyre vendeve dhe nuk kanë asnjë formë komunikimi. Pra, me kalimin e viteve vendet ose kanë dalë nga salla në shenjë proteste sepse folësi shtetëror në fakt i ka sulmuar, i ka pushtuar ose ka qenë një shtet agresiv. Për shembull lufta algjeriane, pushtimi sovjetik i Hungarisë, kohët e fundit pushtimi në shkallë të plotë i Ukrainës nga Rusia, por ka pasur edhe raste kur vendit kanë dalë nga salla në shenjë proteste ndaj vetë ekzistencës së një shteti tjetër anëtar, sepse nuk kanë marrëdhënie ndërkombëtare dhe sepse nuk duan ta njohin atë si një shtet legjitim”.
