TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Shtetet e Bashkuara kanë shpallur një shpërblim deri në 20 milionë dollarë për këdo që ofron informacione mbi programin bërthamor të Iranit, përfshirë objektet, pajisjet dhe personelin e përfshirë në këtë aktivitet.
Përveç shpërblimit financiar, personave që japin informacione të vlefshme u ofrohet edhe mundësia e zhvendosjes.
Nisma është pjesë e programit “Shpërblime për Drejtësi” të Departamentit amerikan të Shtetit. Në deklaratën e tij, ky institucion theksoi se mungesa e bashkëpunimit të Iranit me Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA) ka penguar monitorimin e plotë të aktiviteteve bërthamore të Teheranit, duke sjellë humbjen e vazhdimësisë së informacionit mbi prodhimin dhe inventarin e komponentëve kryesorë, përfshirë centrifugat bërthamore.
Centrifugat janë pajisje thelbësore për pasurimin e uraniumit, i cili mund të përdoret si për prodhimin e karburantit për reaktorët civilë, ashtu edhe për zhvillimin e armëve bërthamore, në rast se pasurohet në nivele shumë të larta.
Njoftimi amerikan vjen në një kohë tensionesh të vazhdueshme mes Uashingtonit dhe Teheranit. Presidenti Donald Trump pretendoi vitin e kaluar se objektet bërthamore iraniane ishin “shkatërruar plotësisht” pas bombardimeve të kryera nga forcat amerikane dhe izraelite. Megjithatë, imazhet satelitore kanë ngritur pikëpyetje mbi aktivitetet e Iranit, ndërsa raportimet sugjerojnë se ndërtime të reja po vazhdojnë pranë bazave raketore të vendit.
Paralelisht me shpalljen e shpërblimit, ushtria amerikane ka njoftuar krijimin e një strukture të re, të quajtur “Task Forca Iron Gate”, e cila do të ketë si objektiv forcimin e përpjekjeve për të kufizuar lëvizjen ndërkufitare të armëve dhe materialeve iraniane që janë subjekt i sanksioneve.
Sipas Komandës Qendrore Amerikane (CENTCOM), kjo task-forcë do të funksionojë në Tampa të Floridës dhe do të bashkëpunojë me agjenci të tjera të qeverisë amerikane. Përveç transportit të armëve, ajo do të monitorojë edhe mallrat me përdorim të dyfishtë, si dhe rrjedhat e paligjshme të të ardhurave.
CENTCOM pretendon se bllokada detare ndaj porteve iraniane e ka penguar Teheranin të eksportojë naftë të papërpunuar me vlerë mbi 25 miliardë dollarë.
Ndërkohë, Trump ka lënë të hapur mundësinë e sulmeve të tjera ndaj Iranit, duke përmendur edhe një objekt nëntokësor të lidhur me programin bërthamor të vendit, të njohur si Mali Pickaxe. Në një intervistë për Fox News, presidenti amerikan deklaroi se një sulm ndaj këtij objektivi mund të kryhej brenda një ore, duke minimizuar vështirësinë e një operacioni të tillë.
Megjithatë, deklaratat e fundit nga Shtëpia e Bardhë kanë lënë të kuptohet se Uashingtoni mund të jetë më i kujdesshëm për një përshkallëzim të mëtejshëm ushtarak. Trump dhe zëvendëspresidenti JD Vance kanë pranuar se kundërshtimi publik ndaj luftës me Iranin ndikoi negativisht në rezultatet e Partisë Republikane në zgjedhjet e mesit të mandatit.
Të premten, Trump deklaroi se Irani dëshiron t’i japë fund konfliktit tetëmujor me SHBA-në dhe të arrijë një marrëveshje, duke theksuar dëmet që lufta i ka shkaktuar ekonomisë dhe ushtrisë iraniane.
Edhe Katari, i cili po luan rolin e ndërmjetësit mes dy vendeve, ka konfirmuar se palët po shqyrtojnë propozimet e paraqitura dhe se ekziston ende shpresë për një marrëveshje.
Sipas raportimeve, negociatorët iranianë kanë diskutuar me ndërmjetësit një propozim për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit brenda 48 orëve, me kusht që SHBA-ja të përmbushë shtatë kërkesat e Teheranit.
Dy vendet kishin arritur një marrëveshje paraprake në qershor për t’i dhënë fund luftës dhe për të rihapur Ngushticën e Hormuzit, por ajo u shemb vetëm disa javë më vonë, pas rifillimit të sulmeve iraniane ndaj anijeve dhe rivendosjes së bllokadës amerikane.
