TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Demokratët kanë arritur të marrin kontrollin e Senatit dhe Dhomës së Përfaqësuesve në Shtetet e Bashkuara, duke i shkaktuar një goditje të rëndë politike Partisë Republikane dhe presidentit Donald Trump.
Fitorja e demokratëve në të dyja dhomat e Kongresit pritet të ndryshojë ndjeshëm balancat e pushtetit në Uashington. Gjatë dy viteve të mbetura të mandatit presidencial, Trump do të përballet me një Kongres të kontrolluar nga opozita, i cili mund të pengojë nismat e tij, të bllokojë emërimet dhe të nisë hetime ndaj administratës.
Por cilat janë kompetencat që demokratët mund të ushtrojnë dhe sa larg mund të shkojnë në përballjen me presidentin?
Kontrolli i Dhomës së Përfaqësuesve
Pas një serie fitoresh në zona elektorale që më parë kontrolloheshin nga republikanët, demokratët kanë siguruar të paktën 218 mandate, numrin e nevojshëm për të krijuar shumicën në Dhomën e Përfaqësuesve.
Hakeem Jeffries pritet të marrë drejtimin e shumicës demokrate, ndërsa republikanët nuk do të kenë më mundësi të miratojnë projektligje në këtë dhomë pa mbështetjen e kundërshtarëve politikë.
Një nga instrumentet më të rëndësishme që do të kenë demokratët është kontrolli parlamentar ndaj administratës Trump.
Ata mund të krijojnë komisione hetimore, të kërkojnë dokumente zyrtare, të thërrasin për dëshmi anëtarë të administratës dhe të zhvillojnë seanca dëgjimore për vendimmarrjen e Shtëpisë së Bardhë.
Njëkohësisht, demokratët mund të përballen me presion nga mbështetësit e tyre për të nisur për herë të tretë procedurat e shkarkimit të Donald Trump.
Çfarë ndryshon me kontrollin e Senatit?
Marrja e shumicës në Senat u jep demokratëve një tjetër instrument të fuqishëm për të kufizuar veprimtarinë e presidentit.
Senati amerikan ka kompetencën të konfirmojë anëtarët e kabinetit qeveritar, ambasadorët dhe gjyqtarët federalë, përfshirë kandidatët për Gjykatën e Lartë.
Me shumicën në këtë institucion, demokratët mund të bllokojnë ose të vonojnë një pjesë të konsiderueshme të emërimeve të propozuara nga Trump.
Gjithashtu, administrata republikane do të detyrohet të negociojë me demokratët për miratimin e legjislacionit, duke humbur lirinë politike që kishte gjatë periudhës kur republikanët kontrollonin Kongresin.
Hetimet ndaj familjes Trump
Një ndër objektivat kryesore të demokratëve pritet të jetë hetimi i interesave ekonomike dhe aktiviteteve të biznesit të familjes presidenciale.
Robert Garcia, demokrati më i lartë në Komisionin e Mbikëqyrjes së Dhomës së Përfaqësuesve, e ka vendosur hetimin e korrupsionit të mundshëm të familjes Trump në krye të prioriteteve të tij.
Ndërkohë, kongresmeni Jamie Raskin ka kërkuar informacione lidhur me aktivitetet e biznesit të Jared Kushner, dhëndrit të presidentit, dhe Donald Trump Jr., djalit të tij.
Këto hetime mund të përqendrohen te lidhjet mes interesave private të familjes presidenciale dhe vendimmarrjes së administratës amerikane.
Dosja Epstein rikthehet në qendër të vëmendjes
Një tjetër çështje që pritet të marrë vëmendje të madhe është mënyra se si Departamenti amerikan i Drejtësisë ka administruar dhe publikuar dokumentet që lidhen me Jeffrey Epstein.
Vitin e kaluar, pas përpjekjeve të përbashkëta të kongresmenëve Ro Khanna dhe Thomas Massie, Departamenti i Drejtësisë u detyrua të publikonte miliona dokumente nga dosja Epstein.
Megjithatë, procesi u shoqërua me polemika të shumta. Fillimisht, departamenti nuk respektoi afatin e përcaktuar me ligj për publikimin e materialeve.
Më pas, nga rreth gjashtë milionë faqe që dispononte, u publikuan vetëm 3.5 milionë. Autoritetet argumentuan se pjesa tjetër përmbante dokumente të përsëritura.
Kritika nga të dyja partitë pati edhe për censurimin e konsiderueshëm të disa dokumenteve, ndërsa në raste të tjera u publikuan, me sa duket gabimisht, identitetet e viktimave.
Për këto problematika, Departamenti i Drejtësisë po përballet edhe me një padi gjyqësore nga gazetarja Katie Phang.
Pavarësisht përplasjeve politike, hetimi i çështjes Epstein ka qenë një nga rastet e rralla të bashkëpunimit mes demokratëve dhe republikanëve në Komisionin e Mbikëqyrjes, të drejtuar nga republikani James Comer.
Anëtarë të të dyja partive kanë bashkëpunuar në thirrjen e dëshmitarëve dhe në marrjen e masave ndaj personave që refuzonin t’u përgjigjeshin kërkesave të Kongresit.
Ky bashkëpunim pritet të vazhdojë edhe me shumicën e re demokrate.
Pentagoni dhe shpenzimet e mbrojtjes
Hetimet mund të shtrihen edhe në Pentagon, veçanërisht lidhur me përdorimin e fondeve të mbrojtjes dhe kontratat e lidhura me kompanitë private.
Kongresmeni demokrat Jason Crow nga Kolorado, anëtar i komisioneve për Forcat e Armatosura dhe Inteligjencën, si dhe bashkëdrejtues i grupit parlamentar kundër korrupsionit, ka deklaruar se Pentagoni do të jetë ndër objektivat e tij të parë.
Ai ka përmendur raportimet sipas të cilave fonde të mbrojtjes janë orientuar drejt kompanive që kanë lidhje me familjen Trump.
A rrezikon Trump një procedurë të tretë shkarkimi?
Një nga zhvillimet më të rëndësishme politike mund të jetë nisja e një procedure të re për shkarkimin e presidentit Donald Trump.
Hakeem Jeffries ka deklaruar se demokratët nuk përjashtojnë asnjë mundësi lidhur me një procedurë të tillë.
Nga ana tjetër, Steve Scalise, drejtuesi aktual i shumicës republikane në Dhomën e Përfaqësuesve, ka parashikuar se demokratët mund të përpiqen të nisin procedurën e shkarkimit që në ditën e parë të marrjes së kontrollit të Kongresit.
Nëse kjo ndodh, Trump do të përballej me një procedurë të tretë shkarkimi gjatë karrierës së tij presidenciale.
Me demokratët në kontroll të të dyja dhomave të Kongresit, dy vitet e fundit të presidencës Trump pritet të karakterizohen nga përplasje të forta institucionale, hetime parlamentare dhe një kufizim i ndjeshëm i hapësirës së administratës për të zbatuar axhendën e saj politike.
