TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Të paktën 5,700 persona janë vrarë ose plagosur në Haiti nga 1 janari deri më 11 shtator 2026, si pasojë e dhunës së bandave ose gjatë operacioneve të sigurisë kundër tyre. Shifrat janë bërë publike nga Komisioneri i Lartë i OKB-së për të Drejtat e Njeriut, Volker Türk, i cili paralajmëroi se bilanci real mund të jetë edhe më i lartë.
Gjatë së njëjtës periudhë, bandat kanë rrëmbyer më shumë se 230 persona dhe kanë përdhunuar mbi 1,000 gra dhe vajza.
Haiti prej vitesh përballet me një krizë të thellë politike, ekonomike dhe të sigurisë, por situata është përkeqësuar ndjeshëm me zgjerimin e grupeve të armatosura. Bandat vazhdojnë të kryejnë vrasje, rrëmbime, përdhunime dhe rekrutime të fëmijëve.
Sipas Volker Türk, pavarësisht disa përparimeve në kufizimin e aktiviteteve të bandave në zona të caktuara të kryeqytetit Port-au-Prince, grupet e armatosura po shfaqen në territore të reja.
Sulmet në Kenscoff dhe Gressier, si dhe zgjerimi i pranisë së bandave në juglindje të vendit, tregojnë për përpjekjet e tyre për të marrë kontrollin e territoreve dhe rrugëve të rëndësishme të transportit.
Rreth 1.5 milionë persona janë zhvendosur
Dhuna ka shkaktuar një krizë të madhe humanitare. Rreth 1.5 milionë njerëz janë detyruar të largohen nga shtëpitë e tyre, ndërsa një pjesë e madhe e personave të zhvendosur tashmë jetojnë jashtë Port-au-Prince.
Situata ka prekur rëndë edhe ekonominë dhe jetën e përditshme. Zhvatjet, grabitjet dhe shkatërrimi i pronave kanë goditur aktivitetin ekonomik, ndërsa pasiguria po e vështirëson aksesin e qytetarëve në shkolla, spitale dhe shërbime të tjera bazë.
Shqetësime edhe për operacionet e sigurisë
Përveç dhunës së bandave, OKB-ja ka ngritur shqetësime edhe për mënyrën se si zhvillohen operacionet kundër tyre.
Volker Türk denoncoi raste të “përdorimit të tepërt dhe joproporcional të forcës” nga zyrtarët e zbatimit të ligjit, si dhe raste të ekzekutimeve jashtëgjyqësore.
Ndërkohë, grupet e ashtuquajtura të vetëmbrojtjes kanë vrarë ose plagosur rreth 280 persona që nga fillimi i vitit.
Forca ndërkombëtare ende larg objektivit
Këshilli i Sigurimit i OKB-së ka zgjatur me gjashtë muaj mandatin e forcës ndërkombëtare që synon të luftojë bandat në Haiti, deri më 31 mars 2027.
Megjithatë, numri i efektivëve të dislokuar mbetet shumë më i ulët se objektivi i planifikuar. Aktualisht janë rreth 1,500 efektivë, ndërsa synohet një forcë prej 5,500 personash.
Zgjatja e mandatit vjen në një periudhë kur Haiti përgatitet për zgjedhjet e planifikuara për 13 dhjetor 2026. Megjithatë, situata e sigurisë mbetet një prej pengesave kryesore për zhvillimin e procesit zgjedhor.
Me bandat që po zgjerojnë aktivitetin përtej kryeqytetit, autoritetet haitiane dhe forcat ndërkombëtare përballen me sfidën e rikthimit të kontrollit shtetëror në zonat e prekura dhe krijimit të kushteve të sigurisë për popullsinë civile.
