BOTA, 6 October 2026, 20:30

BE propozon kushte të reja për vendet që synojnë anëtarësimin

BE propozon kushte të reja për vendet që synojnë

Komisioni Evropian ka paraqitur sot një paketë propozimesh për të përgatitur Bashkimin Evropian për zgjerimin e ardhshëm dhe për të garantuar që institucionet e tij të vazhdojnë të funksionojnë në mënyrë efikase edhe nëse numri i anëtarëve rritet përtej 27 vendeve aktuale.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e cilësoi zgjerimin e BE-së si një domosdoshmëri gjeopolitike.

Sipas saj, ndërsa vendet kandidate përparojnë në reformat e tyre, BE-ja duhet të jetë gati t’i mirëpresë ato, duke përshtatur institucionet, politikat dhe buxhetin e përbashkët me realitetet e reja.

Aktualisht, tetë vende kanë statusin e kandidatit për anëtarësim, ndërsa Mali i Zi konsiderohet ndër vendet më përpara në proces dhe synon të anëtarësohet në vitet e ardhshme.

Përballë perspektivës së një zgjerimi të mëtejshëm, vendet anëtare kanë diskutuar prej vitesh se si të shmangin ngadalësimin e mëtejshëm të vendimmarrjes dhe si të menaxhojnë buxhetin e BE-së pas pranimit të vendeve të reja.

Sipas propozimeve të reja, për vendet që synojnë anëtarësimin do të kërkohet një provë më e fortë e përmbushjes së standardeve evropiane gjatë negociatave.

Këto standarde përfshijnë sundimin e ligjit, mbrojtjen e kufijve, bujqësinë, sigurinë ushqimore dhe funksionimin e tregut të vetëm.

Në këmbim, vendet kandidate do të mund të marrin pjesë në disa programe dhe politika të BE-së edhe përpara anëtarësimit të plotë.

Komisioni propozon gjithashtu që traktatet e ardhshme të anëtarësimit të përmbajnë masa më të forta mbrojtëse për 15 vitet e para, në mënyrë që të ketë pasoja nëse një shtet i ri largohet nga vlerat dhe standardet demokratike të BE-së.

Një çështje veçanërisht e ndjeshme lidhet me Ukrainën dhe sektorin e saj të madh bujqësor.

Për të adresuar shqetësimet e vendeve anëtare, Komisioni propozon kufizimin e ndjeshëm të mbështetjes financiare dhe të aksesit në tregun evropian për disa produkte bujqësore të ndjeshme, ndërsa synon të ndihmojë Ukrainën të rikthejë eksportet drejt tregjeve tradicionale jashtë BE-së.

Komisioni Evropian kërkon gjithashtu që vendet anëtare të përdorin më shumë dispozita të traktateve që lejojnë marrjen e vendimeve me shumicë, në vend të kërkesës për miratimin e të gjitha vendeve.

Kjo do të mund të zbatohej, ndër të tjera, për sanksionet, luftën kundër mashtrimit fiskal dhe disa çështje tatimore në sektorin e energjisë.

Synimi është që një BE me më shumë anëtarë të mos bllokohet lehtësisht nga një ose disa vende që kundërshtojnë një vendim.

Komisioni propozon gjithashtu zvogëlimin e numrit të komisionerëve evropianë.

Aktualisht, Komisioni përbëhet nga 26 komisionerë dhe presidentja e Komisionit, me secilin shtet anëtar që ka një përfaqësues në nivelin më të lartë të institucionit.