BOTA, 28 October 2026, 20:39

“Dimër i vështirë” për Europën!/ BE paralajmëron për çmimet e naftës dhe karburantet, çfarë pritet deri në vitin 2027?

“Dimër i vështirë” për Europën!/ BE

Komisioni Europian paralajmëron se tregu global i naftës mund të përballet me kushte të shtrënguara furnizimi deri në vitin 2027, çka pritet të mbajë çmimet në nivele të larta. Paralelisht, Brukseli po shqyrton masa për të lehtësuar presionin mbi çmimet e karburanteve dhe për të garantuar furnizimin e nevojshëm për mbrojtjen europiane.

Çështjet u diskutuan gjatë një konference për shtyp në Bruksel, ku Komisionerët Europianë të Energjisë dhe të Mbrojtjes e Hapësirës informuan mbi dialogun e nivelit të lartë të Komisionit Europian me rafineritë europiane. Në fokus ishin nafta dhe karburanti i aviacionit, të cilat janë thelbësore si për transportin, ashtu edhe për furnizimin e forcave të armatosura.

Komisioneri Europian i Energjisë, Dan Jorgensen, përsëriti paralajmërimin se “ky dimër do të jetë i vështirë”, duke theksuar se Komisioni ka disa masa në shqyrtim.

“Ne presim që tregu global i naftës të mbetet në kushte të ngushta furnizimi deri në vitin 2027, gjë që do t’i mbajë çmimet të larta”, deklaroi Jorgensen.

Ai u shpreh i hapur ndaj shqyrtimit të disa kërkesave teknike që mund të lehtësohen përkohësisht dhe në mënyrë të synuar, por nënvizoi se çdo masë duhet të jetë efektive dhe të mos krijojë probleme të tjera.

“Nëse mund të shqyrtojmë disa kërkesa teknike që potencialisht mund të zbuten përkohësisht dhe në një mënyrë të synuar, unë nuk jam kundër kësaj. Por duhet të sigurohemi që këto masa të funksionojnë vërtet dhe të mos krijojnë probleme të tjera.”

Duke iu referuar reagimit ndaj çmimeve të larta dhe bisedimeve me rafineritë për rritjen e prodhimit, Jorgensen e cilësoi dialogun si “konstruktiv”. Ai theksoi se industria ka paraqitur disa propozime, të cilat duhet të vlerësohen me synimin për të ulur çmimet e karburanteve.

“Industria ka paraqitur propozime të caktuara, të cilat duhet t’i vlerësojmë, pasi qëllimi ynë është të ulim çmimet e karburanteve”, u shpreh komisioneri.

Brukseli kërkon garanci për furnizimin me karburant të ushtrive

Nga ana e tij, Komisioneri Europian për Mbrojtjen dhe Hapësirën, Andrius Kubilius, vuri theksin te rëndësia strategjike e furnizimit me karburant për forcat e armatosura dhe nevoja që Europa të përgatitet për një krizë të mundshme ushtarake.

Duke folur për aspektin afatgjatë të dialogut me rafineritë, Kubilius theksoi se furnizimi me karburant është një element thelbësor i gatishmërisë mbrojtëse të Europës.

“Furnizimi adekuat i forcave tona të armatosura me karburant është thelbësor për gatishmërinë tonë mbrojtëse. Prandaj, është edhe një herë e qartë se mbrojtja pa karburant është e pamundur. Ne duhet të jemi absolutisht të qartë në lidhje me nevojën për të marrë parasysh kërkesat për karburant ushtarak, me planifikim afatgjatë. Ne duhet të dimë se cilat janë nevojat në kohë paqeje, por edhe cilat do të jenë nevojat në rast të një krize lufte. Prandaj, ne duhet të jemi të përgatitur”, deklaroi Kubilius.

Ai shpjegoi se për këtë arsye Komisioni Europian po bashkëpunon ngushtë me NATO-n, me synimin për të planifikuar nevojat e furnizimit si në kohë paqeje, ashtu edhe në rast të një krize ushtarake.

Sipas të dhënave të paraqitura nga komisioneri, në kohë paqeje nevojat ushtarake përbëjnë një pjesë relativisht të vogël të konsumit të përgjithshëm të karburantit, rreth 8%.

Megjithatë, në rast të një krize, kjo kërkesë mund të rritet ndjeshëm. Për këtë arsye, Europa duhet të garantojë furnizimin e mjaftueshëm me karburant për aviacionin në kohë paqeje, si dhe të krijojë një sistem që mundëson rritjen e shpejtë të prodhimit dhe disponueshmërinë e rezervave të nevojshme në raste emergjence.

“Ne duhet të sigurohemi që në kohë paqeje të ketë një sasi të mjaftueshme karburanti për aviacionin. Nga ana tjetër, ne duhet të krijojmë një sistem që do të garantojë që, në rast krize lufte, ne do të jemi në gjendje të rrisim prodhimin shumë shpejt dhe të kemi rezerva të mjaftueshme për një emergjencë të tillë”, theksoi Kubilius.

Katër prioritetet për sigurinë energjetike dhe mbrojtjen

Në përfundim, komisioneri paraqiti katër fusha kryesore ku Europa duhet të përqendrojë përpjekjet për të garantuar furnizimin me karburant dhe gatishmërinë mbrojtëse.

Së pari, nevojitet kapacitet i mjaftueshëm për prodhimin e karburanteve, duke përfshirë edhe karburantet e qëndrueshme të aviacionit.

Së dyti, duhet të ruhet kapaciteti i nevojshëm i rafinimit, në mënyrë që Europa të jetë në gjendje të përmbushë kërkesat e tregut.

Së treti, përveç mundësisë për të prodhuar sasi të mjaftueshme të llojeve të ndryshme të karburantit për nevojat ushtarake, duhet të garantohet edhe aksesi në këto burime në rast krize.

Së katërti, kërkohet qëndrueshmëria dhe mbrojtja e infrastrukturës kritike të karburantit, për të shmangur ndërprerjet e furnizimit në situata emergjente.

Diskutimet në Bruksel tregojnë se Komisioni Europian po e trajton furnizimin me karburant jo vetëm si çështje ekonomike, të lidhur me çmimet dhe tregun e energjisë, por edhe si një element të rëndësishëm të sigurisë dhe përgatitjes mbrojtëse të Europës.