TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.

Tregu global i naftës po hyn në një nga periudhat më të paqëndrueshme në dekada, pasi lufta në Lindjen e Mesme dhe bllokada e Ngushticës së Hormuzit shkaktojnë humbje të mëdha në furnizim, një rënie historike të inventarëve dhe një ngadalësim të dukshëm të kërkesës.
Këto janë përfundimet e një raporti të ri nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA) e publikuar sot, sipas të cilit kërkesa globale për naftë parashikohet të bjerë me 420,000 fuçi në ditë në bazë vjetore në vitin 2026, në 104 milionë fuçi në ditë, 1.3 milionë fuçi më pak se parashikimet e para luftës.
Rënia më e madhe pritet në tremujorin e dytë të vitit 2026, kur kërkesa vlerësohet të bjerë me 2.45 milionë fuçi në ditë. Nga kjo rënie, vendet e OECD-së përbëjnë 930 mijë fuçi në ditë dhe ekonomitë jo-OECD-së 1.5 milionë fuçi në ditë.
Presionet më të mëdha aktualisht regjistrohen në sektorët petrokimikë dhe të aviacionit, megjithatë çmimet e larta të energjisë, përkeqësimi i mjedisit ekonomik dhe masat e kursimit të karburantit pritet të ndikojnë gjithnjë e më shumë në konsumin e përgjithshëm.
Furnizimi global me naftë ra më tej me 1.8 milionë fuçi në ditë në prill. Humbjet totale të prodhimit që nga shkurti tani janë 12.8 milionë fuçi në ditë.
Prodhimi nga vendet e Gjirit të prekura nga mbyllja e Ngushticës së Hormuzit është 14.4 milionë fuçi në ditë nën nivelet e para luftës.
Njëfarë lehtësimi ofrohet nga rritja e eksporteve nga pellgu i Atlantikut. Duke supozuar se rrjedhat nëpër Ngushticë do të rifillojnë gradualisht nga qershori, furnizimi global me naftë parashikohet të bjerë me një mesatare prej 3.9 milionë fuçish në ditë në vitin 2026, në 102.2 milionë fuçish në ditë.
Produkti i rafinerisë pritet të bjerë me 4.5 milionë fuçi në ditë në tremujorin e dytë të vitit 2026 në 78.7 milionë fuçi në ditë, ndërsa për të gjithë vitin vlerësohet të bjerë me 1.6 milionë fuçi në ditë.
Kompanitë në sektor po përballen me dëmtime në infrastrukturë, kufizime në eksport dhe disponueshmëri të reduktuar të lëndëve të para. Megjithatë, marzhet e rafinimit mbeten në nivele historikisht të larta, kryesisht për shkak të rritjes shpërthyese të distilateve të mesme.
Tregjet po përpiqen të përshtaten me krizën përmes flukseve të reja tregtare që zëvendësojnë disa nga eksportet e humbura të produkteve nga Gjiri.
Sipas të dhënave paraprake, rezervat globale të naftës ranë me 129 milionë fuçi në mars dhe me 117 milionë fuçi të tjera në prill. Ndërprerja e transportit detar përmes Ngushticës së Hormuzit çoi në një rënie të inventarëve në tokë prej 170 milionë fuçish vetëm në prill, ndërsa sasia e naftës së mbetur e ruajtur në cisterna u rrit me 53 milionë fuçi.
Vendet e OECD-së regjistruan një rënie të madhe të inventarëve në tokë prej 146 milionë fuçish, ndërsa inventarët e dukshëm jo-OECD-së ranë me 24 milionë fuçi.