TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Mes shqetësimit global në lidhje me një operacion të mundshëm ushtarak amerikan kundër Iranit, udhëheqësit e Izraelit mbeten jashtëzakonisht të heshtur.
Përveç disa deklaratave në mbështetje të protestave antiqeveritare në vendin islamik, kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu nuk ka komentuar publikisht mbi lëvizjet ushtarake të superfuqisë amerikane.
“Kjo tregon rëndësinë që Netanyahu i kushton këtij momenti”, tha për BBC-në Danny Citrinowicz, i cili shërbeu për 25 vjet në Agjencinë e Inteligjencës së Mbrojtjes të Izraelit dhe tani është një studiues i lartë mbi Iranin në Institutin Izraelit për Studime të Sigurisë Kombëtare.
“Fakti që SHBA-të kanë grumbulluar kaq shumë forca në Gjirin Persik dhe janë kaq afër sulmit ndaj Iranit është, për Netanyahun, një mundësi e artë që ai nuk mund ta injorojë”, thekson ai.
Shumë analistë pajtohen se Izraeli po mban një heshtje strategjike, gjë që nuk do të thotë se nuk ka diskutime me Uashingtonin prapa skenave. Në fund të fundit, vetëm pak ditë më parë, kreu i inteligjencës ushtarake të Izraelit, Shlomi Binder, u takua me kolegët e tij amerikanë në Shtetet e Bashkuara. Sipas mediave izraelite, diskutimet u përqendruan në objektivat e mundshme në Iran.
Netanyahu e sheh Teheranin si kërcënimin kryesor me të cilin përballet Izraeli dhe burimin më të madh të paqëndrueshmërisë në Lindjen e Mesme, dhe sipas Danny Citrinowicz, ai po i bën presion privatisht Trumpit që të vazhdojë me sulme maksimaliste që synojnë ndryshimin e regjimit në Iran.
Udhëheqësi amerikan aktualisht po shqyrton një sërë opsionesh për veprim kundër Iranit – nga sulme të kufizuara simbolike deri te ndryshimi i plotë i regjimit. Publikisht, ai alternon midis kërcënimeve ushtarake dhe gatishmërisë për t’u angazhuar në negociata të reja.
Edhe pse shumë aleatë të SHBA-së paralajmërojnë se përpjekja për të rrëzuar udhëheqjen e Iranit paraqet rreziqe të mëdha për rajonin, shumë në Izrael shohin përfitime për sigurinë. Pasi të përmbyset regjimi në Teheran, Izraeli shpreson të jetë i lirë nga kërcënimi i raketave balistike iraniane dhe mundësia e blerjes së armëve bërthamore një ditë.
Kjo gjithashtu do të dobësonte më tej milicitë miqësore me Iranin, të tilla si Hezbollahu, i cili ende ka deri në 25,000 raketa përtej kufirit me Libanin, sipas institutit izraelit të kërkimit Alma.
Në të njëjtën kohë, ka deputetë izraelitë që besojnë se një sulm në shkallë të kufizuar, ose edhe më keq një marrëveshje e re me Iranin, mund ta vërë sigurinë e Izraelit në rrezik më të madh, duke e lënë regjimin në vend.
“Kur ke të bësh me të keqen absolute, nuk vepron në mënyrë kufizuese”, tha Moshe Tur-Paz, një anëtar i partisë opozitare Yesh Atid, i cili është anëtar i Komitetit të Mbrojtjes të parlamentit izraelit.
Gjatë luftës 12-ditore të vitit të kaluar, kur Izraeli dhe SHBA-të sulmuan objektet bërthamore dhe balistike të Iranit, Irani u përgjigj me qindra raketa balistike në qytete dhe qyteza izraelite. Disa prej tyre i shpëtuan mbrojtjes ajrore të njohur të Izraelit, duke goditur zonat urbane dhe duke vrarë të paktën 28 persona.
Ushtria izraelite ishte përgatitur për edhe më shumë viktima, por ndjenja e shtuar e Teheranit për dobësi pas sulmeve tani mund të nënkuptojë një përgjigje më të fuqishme. Ndërkohë, analistët thonë se Irani ka mësuar nga konflikti, duke përshtatur taktikat e tij ndërsa lufta përparon dhe tani po rimbush rezervat e raketave.
Rreziqet e ndryshimit të regjimit në Teheran nuk janë të papërfillshme. Pa çarje të dukshme në aleancën ushtarake dhe klerike rreth Udhëheqësit Suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, dhe me një lëvizje të përçarë opozitare në vend, është e paqartë se kush do të merrte kontrollin e Iranit nëse regjimi islamik do të binte.
Një pasardhës nga e njëjta elitë sunduese nuk do të ishte domosdoshmërisht më fleksibël ndaj Izraelit, dhe mundësia e një lufte civile kaotike jo vetëm që do të ishte thellësisht destabilizuese për iranianët, por edhe për rajonin në tërësi.
“Netanyahut nuk i intereson fare se çfarë ndodh një ditë pas Khameneit. Ai dëshiron të tregojë se, së bashku me Trumpin, e shkatërroi regjimin iranian. Është një rrezik që ai është i gatshëm ta marrë nëse e di që amerikanët do të shkojnë deri në fund”, thotë Citrinowicz.
